Vận dụng nguyên tắc giá trị hợp lý

Trong những năm gần đây, việc định giá tài sản trên BCTC đang dần hướng đến giá trị hợp lý, kết hợp nhiều loại định giá khác nhau, nhằm đáp ứng đầy đủ hơn yêu cầu thông tin của người sử dụng và tạo thuận lợi cho công tác kế toán.

Vận dụng nguyên tắc giá trị hợp lý trong trình bày báo cáo tài chính

Điều này cho thấy, xu thế định giá tài sản trên BCTC đang hướng đến giá trị hợp lý, kết hợp nhiều loại định giá khác nhau, nhằm đáp ứng đầy đủ hơn yêu cầu thông tin của người sử dụng và tạo thuận lợi cho công tác kế toán.
Vì thế, kế toán theo giá trị hợp lý (GTHL) trong trình bày báo cáo tài chính là một lựa chọn tất yếu.

A. Quan điểm và cơ sở pháp lý về giá trị hợp lý

Theo Hội đồng chuẩn mực kế toán (CMKT)  quốc tế (IASB), GTHL là giá trị mà một tài sản được trao đổi hay một công nợ được thanh toán một cách tự nguyện giữa các bên có đầy đủ sự hiểu biết trong một giao dịch bình thường.
Trong khi đó, Hội đồng Chuẩn mực Kế toán tài chính (FASB) định nghĩa: “Giá trị hợp lý là giá trị (GT) có thể nhận được khi bán một tài sản, hoặc có thể được thanh toán để chuyển giao một khoản nợ phải trả trong một giao dịch bình thường giữa những người tham gia trên thị trường tại ngày định giá”.
Theo chuẩn mực BCTC quốc tế (IFRS 13) thì giá trị hợp lý là GT sẽ nhận được khi bán một tài sản hoặc thanh toán một khoản nợ phải trả trong một giao dịch thị trường có trật tự giữa các thành phần tham gia thị trường tại ngày đo lường.
IFRS 13 cũng đã đưa ra một hệ thống thang áp dụng GTHL, có 3 cấp độ theo mức độ sẵn có để xác định giá trị, trong đó cao nhất là có giá tham chiếu trên thị trường hoạt động và thấp nhất là hoàn toàn chỉ có thông tin nội bộ doanh nghiệp.
Như vậy, theo quy định của các CMKT và chuẩn mực BCTC quốc tế hiện hành, GTHL được vận dụng trong đánh giá và ghi nhận các yếu tố của BCTC là khá phổ biến.
Tuy nhiên, việc sử dụng cơ sở GTHL có sự khác nhau trong từng tình huống, từng chuẩn mực cụ thể.
Có thể khái quát việc sử dụng giá trị trong các CMKT quốc tế hiện hành theo một số khía cạnh nổi bật sau:

1. Giá trị hợp lý được sử dụng để đánh giá và ghi nhận ban đầu

Giá trị hợp lý trong trường hợp này được sử dụng là giá gốc khi nhận ban đầu với các tài sản là: Nhà xưởng, máy móc, thiết bị; bất động sản đầu tư; tài sản sinh học; tài sản thuê tài chính...)

2. Giá trị hợp lý được sử dụng sau ghi nhận ban đầu

Sau ghi nhận ban đầu, GTHL được xác định tại mỗi thời điểm lập BCTC (Ví dụ: Đánh giá sau khi ghi nhận ban đầu đối với tài sản tài chính, bất động sản đầu tư...; xác định giá trị đánh giá lại của nhà xưởng, máy móc thiết bị theo mô hình đánh giá lại).

3. Ghi nhận chênh lệch phát sinh do sự biến động của giá trị hợp lý

Các khoản chênh lệch phát sinh do sự thay đổi GTHL giữa các thời điểm báo cáo có thể được ghi là thu nhập, chi phí trong báo cáo lãi, lỗ như tài sản tài chính, bất động sản đầu tư, tài sản sinh học và sản phẩm nông nghiệp hoặc điều chỉnh chỉ tiêu thuộc nguồn vốn chủ sở hữu trên Bảng cân đối kế toán như chênh lệch đánh giá tăng, giảm tài sản...

Trong hầu hết các trường hợp, việc sử dụng GTHL trong đánh giá và ghi nhận tài sản, nợ phải trả được quy định trong các CMKT quốc tế đều kèm theo điều kiện nhất định, đặc biệt là điều kiện về sự tồn tại của thị trường hoạt động của tài sản, nợ phải trả và DN có thể thu thập từ thị trường một cách đáng tin cậy để áp dụng các phương pháp kỹ thuật xác định GTHL.

Vì vậy, việc sử dụng GTHL trong đo lường, ghi nhận tài sản và nợ phải trả thường được xác định là một mô hình mà đơn vị báo cáo có thể lựa chọn. Bên cạnh đó, các chuẩn mực còn quy định các mô hình định giá và ghi nhận thay thế như mô hình ghi nhận theo giá gốc hoặc mô hình ghi nhận theo giá gốc được phân bổ.

Ở Việt Nam, theo Luật Kế toán Việt Nam số 88/2015/QH13 thì GTHL là giá trị được xác định phù hợp với giá thị trường, có thể nhận được khi bán 01 tài sản/ chuyển nhượng 01 khoản nợ phải trả tại thời điểm xác định GT.
Trong Luật Kế toán sửa đổi có quy định giá trị tài sản và nợ phải trả được ghi nhận ban đầu theo giá gốc.

Sau ghi nhận ban đầu, đối với một số loại tài sản hoặc nợ phải trả mà giá trị biến động thường xuyên theo giá thị trường và giá trị của chúng có thể xác định lại một cách đáng tin cậy thì được ghi nhận theo GTHL tại thời điểm cuối kỳ lập BCTC.

Như vậy, việc các chuẩn mực kế toán và các Văn bản pháp luật về GTHL lần lượt được ban hành đã tạo ra hành lang pháp lý và bước đầu là cơ sở cho việc áp dụng GTHL trong kế toán thực tiễn hiện nay.

Tân Thành Thịnh Dịch Vụ Nhanh Gọn – Tiết Kiệm Thời Gian
Thời gian thực hiện: Tùy theo loại hình dịch vụ mà Quý khách hàng có nhu cầu thực hiện.
Chi phí: Là sự thỏa thuận trên tinh thần hợp tác và bền vững giữa Tân Thành Thịnh và Quý khách hàng, sao cho đạt được HIỆU QUẢ công việc TỐT NHẤT.
>> Xem thêm: Báo cáo tài chính là gì
Khách hàng KHÔNG phải đi lên sở KHĐT, KHÔNG phải đi ủy quyền, KHÔNG phải chứng thực CMND/ Hộ chiếu.

Đăng ký tư vấn

Mọi thông tin quý khách vui lòng liên hệ:
CTY TNHH TƯ VẤN DOANH NGHIỆP - THUẾ - KẾ TOÁN TÂN THÀNH THỊNH
Địa chỉ: 340/46 Quang Trung, Phường 10, Quận Gò Vấp, TP HCM
Tel: 028.3985.8888 - Hotline: 0909.54.8888
Email: lienhe@tanthanhthinh.com - Website: tanthanhthinh.com


Thông tin khác

Kế toán công ty dịch vụ giáo dục
Các công việc của kế toán
Dịch vụ kế toán Long An
Công ty dịch vụ kế toán tuyển dụng tại TPHCM
Kế toán dịch vụ khách sạn
Kế toán dịch vụ ăn uống
Hiện bản đồ Ẩn bản đồ